در واقع توان اسقاط خودروها برای حل ناترازی بنزین کمتر از ۲میلیون لیتر در روز است. مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی اعلام کرد تراز بنزین در سال جاری به میزان روزانه ۱۰میلیون لیتر منفی شده؛ یعنی حجم مصرف، ۱۰میلیون لیتر در روز بیشاز تولید است. همچنین طبق برآورد معاونت برنامهریزی وزارت نفت، با روند فعلی تقاضا برای بنزین در افق ۱۴۲۰ به بیشاز ۲۲۰ میلیون لیتر خواهد رسید که این عدد دو برابر تولید فعلی بنزین در کشور خواهد بود.
جلیل سالاری عنوان کرد: با از رده خارج شدن ۳.۵ میلیون خودرو فرسوده، میتوان مصرف بنزین را ۴۰ تا ۵۰ میلیون لیتر در روز کاهش داد، عددی که نهتنها ناترازی بنزین را رفع میکند بلکه سالانه منجر به ارزآوری حدود ۱۲ میلیارد دلاری نیز از صادرات بنزین خواهد شد، یعنی درآمدی معادل فروش ۴ماه نفت کشور. البته بهنظر میرسد این گزاره که توسط معاون وزیر نفت بیان شده است کمی اغراقآمیز باشد، زیرا طبق آمار وزارت صمت و انجمن اسقاط خودرو، در ایران حدود ۱۴میلیون وسیله نقلیه فرسوده وجود دارد که با از رده خارج کردن آنها روزانه ۳۳میلیون لیتر در مصرف بنزین صرفهجویی میشود.
![حذف فرسودهها در کاهش مصرف سوخت چقدر موثر خواهد بود؟](https://media.donyayekhodro.com/d/2024/02/07/4/63758.jpg?ts=1707291267000)
حتی اگر اصل مدیریتی «پارتو» (قانون توزیع نقدینگی به اینمعنیکه 80درصد ثروت یا درآمد جامعه توسط 20درصد افراد تولید میشود) را مبنا قرار دهیم، احتمالا بتوان با از رده خارج کردن حدود ۲.۸میلیون خودرو مستهلکتر، روزانه ۲۶میلیون لیتر در مصرف سوخت صرفهجویی کرد که باز هم فقط معادل نیمی از برآورد مدیرعامل شرکت پالایش و پخش است. اما جدای از موضوع ظرفیت کاهش مصرف بنزین با اسقاط خودرو، باید به این مساله نیز پرداخت که در کشور چه ظرفیتی برای اسقاط و چه تعداد خودرو وجود دارد.
طبق گزارش مرکز پژوهشهای مجلس بیشترین میزان اسقاط سالانه خودرو در سال ۹۳ با اسقاط کمتر از ۳۵۰ هزار خودرو رخ داد و در سال ۹۹ این عدد به کمتر از ۷هزار خودرو رسید. طبق آمار وزارت صمت، تعداد اسقاط در سال گذشته حدود ۲۵ هزار خودرو بوده است.
بدین ترتیب میتوان سه سناریوی خوشبینانه، واقعی و استاندارد را بر مبنای تعداد اسقاط خودروها در پیک، در سال گذشته و به صورت میانگین ۱۵۰ هزار خودرو تعریف کرد. بههمیندلیل این ادعا واقعیتر به نظر میرسد که با اسقاط خودروها میتوان سالانه حدود ۰.۵ تا ۲میلیون لیتر (در روز) از رشد مصرف بنزین کاست. اما به هر صورت باتوجه به رشد سالانه ۱۰ تا ۱۵میلیون لیتری مصرف بنزین واضح است که نمیتوان با تکیه بر اسقاط خودرو مشکل ناترازی بنزین را برطرف کرد، هرچند این راهکار نیز حتما بخشی از یک «برنامه جامع» برای حل مساله خواهد بود.